T h a i A r m e d F o r c e . c o m

หลังจากพิธีเปิดตัวระบบป้องกันภัยทางอากาศของไทยหรือพิธี Rolls Out Ceremony จบลง ณ เมือง Linkoping ซึ่งเป็นที่ตั้งของบริษัท Saab เราเดินทางไปยังเมือง Satenas เพื่อเข้าเยี่ยมชมความเป็นอยู่และการฝึกของนักบินและช่างอากาศยานของไทยซึ่งทำการฝึกอยู่ที่นี่เกือบ 50 ชีวิต

สำหรับในบทความตอนนี้จะเป็นการฝึกของนักบินไทย ส่วนในบทความในตอนหน้าจะเป็นการปฏิบัติงานของช่างอากาศไทยครับ

อย่างที่เราทราบกันดีก็คือ นักบินไทยที่เข้ารับการฝึกนั้นประกอบไปด้วย นาวาอากาศโท จักรกฤษณ์ ธรรมวิชัย นาวาอากาศโท เจริญ วัฒนศรีมงคล นาวาอากาศโท พุทธพงศ์ ผลชีวิน นาวาอากาศโท ณัฏฐวุธ ดวงสูงเนิน ซึ่งเป็นอดีตนักบินขับไล่บนเครื่อง F-16 ของกองบิน 1 และ F-5 ของกองบิน 7 นักบินทั้ง 4 นายนี้เข้ารับการฝึกในหลักสูตรครูการบิน (Instructor Pilot) เพื่อกลับมาทำการบินกับ Gripen ที่กองบิน 7 และทำการฝึกศิษย์การบินของกองทัพอากาศที่จะต้องมาทำการบินกับ Gripen ในอนาคต โดยหลักสูตรครูการบินจะกินระยะเวลาราว 1 ปี โดยทั้งหมดเข้ารับการฝึกที่กองบิน F7 ที่เมือง Satenas ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของกรุงสต็อคโฮม

F7 Satenas เป็นกองบินที่ตั้งมาตั้งแต่ช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของฝูงบินขับไล่ Gripen 2 ฝูงบินและฝูงบินลำเลียง C-130H อีก 1 ฝูงบิน โดยแม้ว่าทางฝูงบินจะมีภารกิจในการเตรียมความพร้อมในภารกิจลำเลียง การปฏิบัติหน้าที่แจ้งเตือนล่วงหน้าทางอากาศ (Airborne Early Warning: AEW) ข่าวกรองทางสัญญาณ (Signal Intelligence: SIGINT) การบินขึ้นสกัดกั้นอากาศยานที่อาจเป็นภัยคุกคาม (Quick Reaction Aleart: QRA) รวมถึงการควบคุมและสั่งการให้มีการการบินขึ้นสกัดกั้นอากาศยานที่อาจเป็นภัยคุกคาม

กองบินแห่งนี้ยังเป็นที่ตั้งของ Gripen Center ซึ่งนักบินขับไล่ Gripen ทุกคนของกองทัพอากาศสวีเดนจะเริ่มทำการฝึกบินที่นี่ และโดยเฉพาะอย่างยิ่งกองบิน F7 ยังรับหน้าที่ฝึกนักบินให้กับลูกค้าต่างชาติที่จัดหา Gripen เข้าประจำการอีกด้วย นอกจากนั้นทางกองบินยังมีหน่วยแยก (Detachment) ไปยังที่ต่าง ๆ ทั่วโลกเพื่อให้การสนับสนุนประเทศลูกค้าของ Gripen คือหน่วยแยกที่สาธารณรัฐเช็คซึ่งเริ่มในปี 2548 หน่วยแยกในฮังการีซึ่งเริ่มในปี 2549 และหน่วยแยกในประเทศไทยซึ่งจะเริ่มดำเนินการในปลายปีนี้ นอกจากนี้ F7 ยังทำหน้าที่ฝึกช่างอากาศและเจ้าหน้าที่ควบคุมเครื่องบินขับไล่ของสวีเดนและต่างชาติ รวมถึงการวางแผนการส่งกำลังบำรุงให้กับ Gripen เครื่องบินฝึก SK60 เฮลิคอปเตอร์ UAV เครื่องบินลำเลียง และเครื่องบินแจ้งเตือนล่วงหน้า รวมถึงยังทำหน้าที่ดูแลและซ่อมบำรุงเครื่องบินขับไล่ J35J Darken และ J32B Lansen ที่ยังทำการบินได้อีกด้วย

ทั้งนี้ นักบิน Gripen ของแอฟริกาใต้นั้นไม่ได้ทำการฝึกที่นี่ เนื่องจากแอฟริกาใต้ว่าจ้าง Saab ให้เป็นผู้ทำการฝึกบินให้ และจะเห็นได้ว่ากองบิน F7 นั้นมีภารกิจมากมาย มากกว่าเพียงแค่การเตรียมพื้นที่และการดูแลอากาศยานเท่านั้น

การฝึกของนักบินไทยนั้น ในขั้นแรกทั้ง 4 คนที่จะเริ่มต้นด้วยการฝึกเปลี่ยนแบบ (Conversion Training) หรือการฝึกนักบินที่เคยทำการบินกับเครื่องบินแบบอื่น ๆ (ในกรณีนี้คือ F-16 และ F-5) ให้สามารถทำการบินกับ Gripen ได้ ซึ่งในส่วนนี้จะใช้เวลาราว 2 เดือน คือตั้งแต่วันที่ 1 มีนาคม 2553 จนถึง 10 พฤษภาคม 2553 ซึ่งในช่วงนี้นักบินไทยจะต้องเข้าเรียนในโรงเรียนภาคพื้นเพื่อทำความรู้จักกับคุณลักษณะของ Gripen ทั้งหมด หลังจากนั้นจะเป็นการทำการบินกับเครื่องฝึกจำลองการบิน (Simulator) จำนวน 20 ชั่วโมง และทำการบินร่วมกับครูฝึกบน Gripen B อีก 4 เที่ยวบิน ก่อนที่จะทำการปล่อยเดี่ยวบน Gripen A ในช่วงเดือนเมษายนที่ผ่านมา หลังจากจนถึงวันที่ 21 มิถุนายน 2553 นักบินทั้ง 4 คนจะถูกฝึกในการปฏิบัติการทางยุทธวิธีเบื้องต้นของ Gripen ไม่ว่าจะเป็นการปฏิบัติการกับเซ็นเซอร์ของเครื่อง การทำการรบระยะประชิด (Basic Flight Maneuver: BFM) การทำการรบในระยะสายตา (Within Visual Range: WVR) การทำการรบในระยะเกินสายตา (Beyond Visual Range: BVR) และการฝึกการบินขึ้นสกัดกั้นอากาศยานที่อาจเป็นภัยคุกคาม (Quick Reaction Aleart: QRA)

แต่การฝึกจะหยุดลงเป็นเวลาเกือบ 1 เดือน เนื่องจากในราวช่วงเดือนมิถุนายน-กรกฏาคมนั้น จะเป็นเวลาที่บริษัทห้างร้าน รวมถึงส่วนราชการของสวีเดนทำการหยุดพักร้อนทั่วประเทศเป็นระยะเวลาสูงสุด 5 สัปดาห์ ซึ่งนั่นรวมถึงการฝึกบินของกองทัพด้วย หลังจากการพักร้อน การฝึกเริ่มต้นขึ้นอีกครั้งในวันที่ 19 กรกฏาคม 2553 และจะทำการฝึกต่อเนื่องไปจนถึงเดือนธันวาคมนี้ โดยในช่วงนี้จะเป็นการฝึกในขั้นที่สูงขึ้น ซึ่งรวมถึงการเปลี่ยนแบบจากการฝึกบินใน Gripen A/B ไปเป็นการฝึกใน Gripen C/D การฝึกการบินด้านการข่าว การลาดตระเวนและตรวจการณ์ (Intelligence, Surveillance, and Reconnaissance: ISR) การบินการบินขัดขวางทางอากาศ (Air Interdiction) ไปจนถึงการบินปฏิบัติการด้วย Datalink การฝึกกับเครื่องฝึกจำลองการบิน FLSC และคอร์สเทคนิคการเป็นครูการบิน ก่อนที่ทั้งหมดจะกลับสู่ประเทศไทย

ชีวิตความเป็นอยู่ของนักบินไทยรวมถึงเจ้าหน้าที่ของไทยที่นี่ค่อนข้างดี โดยเฉพาะการดูแลจากกองทัพอากาศสวีเดนซึ่งดูแลให้ตามมาตราฐานการดำรงชีวิตที่สูงของชาวสวีเดน แต่ค่าใช้จ่ายที่ประเทศสวีเดนโดยเฉพาะค่าอาหารนั้นค่อนข้างแพงมาก คือแพงกว่าที่ประเทศไทยไม่ต่ำกว่า 5 เท่า ดังนั้นทุกคนจึงต้องใช้เบี้ยเลี้ยงจากกองทัพอากาศไทยที่มีไม่มากนักตามกำลังงบประมาณให้เกิดประโยชน์สูงสุด ส่วนใหญ่แล้วเจ้าหน้าที่ของไทยที่นี่จึงทำอาหารกินเองเป็นบางครั้ง

ในวันที่มีการฝึกบิน ซึ่งการทำการบินส่วนใหญ่ของอากาศยานที่นี้จะแบ่งเป็นการบินภาคเช้าและการบินภาคบ่าย (นักบินจะทราบได้ล่วงหน้าจากโปรแกรมคอมพิวเตอร์ว่าวันไหนจะมีบินในการฝึกใด) หลังจากทำการ Brief แล้ว นักบินจะต้องเตรียมตัวก่อนขึ้นบิน TAF ตามนักบินไทยท่านหนึ่งไปถึงห้องแต่งตัวนักบินจนเครื่องขึ้นสู่ฟ้าครับ

ห้องแต่งตัวของนักบินสวีเดนนั้นจะต่างจากห้องแต่งตัวของนักบินไทยที่เราคุ้นเคยกัน นั่นก็คือติดกับห้องแต่งตัวจะมีห้องอาบน้ำสำหรับอาบน้ำหลังจากกลับจากการบิน และมีอุปกรณ์หลาย ๆ อย่างที่กองทัพอากาศไทยไม่มีใช้งาน ซึ่งแน่นอนว่าในอนาคตจะพบได้ที่กองบิน 7

ในส่วนนี้คือที่เก็บหมวกบินและชุดบินของนักบินแต่ละนาย ถ้าสังเกตุชุดบินจะพบว่าการออกแบบนั้นแตกต่างจากชุดบินบ้านเราซึ่งเป็นการออกแบบสไตล์สหรัฐมากทีเดียว กล่าวคือป้ายชื่อจะอยู่ตรงหัวไหล่ด้านซ้าย ด้านล่างเป็นที่ติด Patch ของฝูง ตัวเสื้อจะดูแล้วคล้าย ๆ Vest ที่ทหารบกชอบใส่กัน ซึ่งข้างในจะมีอุปกรณ์ที่ใช้ในการบินและยังชีพ ส่วนกางเกงบินนั้นจะมีที่ใส่แผนที่หรือสมุดโน้ตอยู่เหนือหัวเข่า ซึ่งเมื่อนั่งบนเครื่องบินแล้ว ตรงนี้ก็จะกลายเป็นพื้นที่ทำงานได้อีกเช่นกัน

ที่นี่ นักบินต้องสวมชุดบินและหมวกให้เรียบร้อยเหมือนการบินจริง พร้อมกับไปทำการทดสอบว่าชุดต้านแรงจี (G-Suite) นั้นสามารถทำงานได้ดีโดยไม่มีรอยรั่วหรือไม่กับเครื่องนี้ ซึ่งจะอัดอากาศเข้าไปจนชุดพองเหมือนเมื่อตอนรับแรงจีจริง และในขณะเดียวกันนักบินก็ต้องกลั้นหายใจเหมือนเมื่อตอนเข้าสู่สภาวะแรงจีสูง ๆ จนเครื่องตรวจสอบว่าชุดนั้นใช้งานได้จึงเป็นอันเสร็จสิ้น

ภาพนี้ สังเกตุที่มือซ้ายของนักบินจะพบว่า นักบินถือ Harddisk มาด้วย 1 ลูก Harddisk ตัวนี้จะถูกเสียบกับเครื่องบินเพื่อบันทึกข้อมูลด้านการบินทั้งหมดเพื่อกลับมาดูทีหลัง

หลังจากเตรียมตัวเสร็จแล้ว นักบินก็ต้อง "ขี่จักรยาน" ไปที่เครื่องบิน การเดินทางแทบทั้งหมดในพื้นที่การบินของ F7 นั้นจะใช้จักรยานคันสีแดงคันนี้เป็นหลัก แน่นอนว่าตั้งแต่นายทหารยศต่ำสุดไปจนถึงผู้บัญชาการทหารอากาศ ล้วนต้องขี่จักรยานไปมาเองทั้งสิ้น

หลักการของการฝึกบินของสวีเดนนั้นต่างจากบ้านเราค่อนข้างมาก ที่สวีเดนนั้น เมื่อใครสามารถผ่านเข้ามาเป็นศิษย์การบินได้ นั่นหมายความว่า กองทัพอากาศสวีเดนถือว่ากองทัพอากาศสวีเดนได้ทำการคัดเลือกมาอย่างหนักและเข้มข้นมากแล้ว จึงไม่มีนโยบายให้ใครถูกเลิกทำการบินกลางคันเนื่องจากสอบไม่ผ่าน หรือที่เรียกว่า Wash Out ดังนั้นทุกคนที่ผ่านเข้ามาได้ต้องได้บินและต้องบินได้ นอกจากนั้นการฝึกบินยังไม่มีเที่ยวบินตรวจสอบที่เรารู้จักกันในนาม Check Flight ที่แน่ชัด ต่างจากแนวทางของประเทศไทยที่ถ้าไม่ผ่านเที่ยวบินตรวจสอบก็จะต้องถูกออกจากการเป็นศิษย์การบิน

และที่สำคัญ โรงเรียนการบินที่นี่จะไม่มีการลงโทษเป็นอันขาด ทุกคนจะมีโอกาสได้เข้าร่วมการสนทนาแบบกลุ่มซึ่งทุกคนสามารถพูดถึงสิ่งที่ตนทำทั้งสิ่งที่ทำถูกต้องและทำผิดพลาดโดยไม่มีการลงโทษ เพื่อสร้างช่องทางเปิดในการสื่อสารระหว่างกัน (Open Communication) แต่จะชื่นชมเมื่อศิษย์การบินทำถูกต้อง ซึ่งกองทัพอากาศสวีเดนถือว่าเป็นการสร้างแรงกดดันในเชิงบวก (Positive Pressure) ในที่นี้ ครูการบินจะต้องทำหน้าที่สังเกตุลูกศิษย์ของตนว่ามีพัฒนาการอย่างไร ต้องปรับการสอนอย่างไรให้เข้ากับศิษย์การบิน (Progressive Supervision) และถ้าศิษย์การบินยังไม่ผ่านบทเรียนนั้น ครูการบินก็จะสอนและให้ทำการบินจนผ่านไปให้ได้ ซึ่งถ้าทำไม่ได้จริง ๆ ทางโรงเรียนก็อาจพิจารณาเปลี่ยนครูคนอื่นมาสอนแทนเพื่อให้สไตล์การสอนเข้ากันได้กับศิษย์การบิน รวมถึงครูการบินจะส่งเสริมให้ศิษย์การบินวิเคราะห์ในสิ่งที่ตนเองทำลงไปทั้งถูกและผิดด้วยตัวเอง (Self Analysis) มากกว่าการแนะนำให้ทำตามในสิ่งที่ตนเองต้องการ

ซึ่งทั้งหมดนี้ กองทัพอากาศสวีเดนบอกว่าเป็นการสร้างสภาวะแวดล้อมทางการเรียนรู้ในเชิงบวก (Positive Learning Environment) นั่นเอง

วันนี้นักบินไทยท่านนี้จะทำการบินกับ Gripen D การเตรียมตัวก่อนขึ้นบินนั้นไม่ค่อยต่างจากบ้านเรามากนัก ซึ่งท่านสามารถชมรูปเพิ่มเติมได้ในแกลลอรี่ภาพตาม link ด้านล่างนี้ครับ

ปกติแล้วการทำการบินจะใช้เวลาราว 45 - 50 นาทีจึงกลับลงมาเพื่อ Debrief และทบทวนสิ่งที่ทำไป ถ้านักบินมีโปรแกรมต้องทำการบินในช่วงบ่ายก็จะต้องไปทานอาหารกลางวันก่อนที่จะกลับมาเตรียมตัวบินอีกครั้ง

ทั้งนี้ นักบินไทยทั้ง 4 นายต้องทำการบินไม่ต่ำกว่า 110 ชั่วโมงจึงจะจบหลักสูตรครูการบินกับ Gripen C/D

VDO ภาพขณะที่นักบินไทยเตรียมนำเครื่องขึ้นบิน

ในตอนต่อไป จะเป็นเรื่องราวการฝึกของช่างอากาศ รอติดตามครับ

ทีมงาน ThaiArmedForce.com ขอขอบคุณ

- พลอากาศเอกอิทธพร ศุภวงศ์ ผู้บัญชาการทหารอากาศ
- พลอากาศเอกประจิน จั่นตอง เสนาธิการทหารอากาศ
- พลอากาศตรีชูชีพ แผ้วสมบุญ เจ้ากรมกิจการพลเรือนทหารอากาศ
- นาวาอากาศเอกมณฑล สัชฌุกร รองเจ้ากรมกิจการพลเรือนทหารอากาศ
- นาวาอากาศเอกพงษ์ศักดิ์ เสมาชัย ผู้อำนวยการกองประชาสัมพันธ์ กรมกิจการพลเรือนทหารอากาศ
- Mr. Christer Neilson, Saab Media Representative
- Major Hakan Brandt, Export Administrator, F7, Swedish Air Force